تبلیغات
وب علمی - مطالب خرداد 1395

ماهی

جمعه 28 خرداد 1395 05:22 ب.ظ

نویسنده : b-a
-ارسال شده در-:

ماهی یکی از منابع مهم برای انسان‌ها است بویژه منبع خوراکی. ماهیگیران عمده یا افرادی که تنها برای گذران زندگی ماهی می‌گیرند این جانور را از فضای وحش صید می‌کنند (نگاه کنید به ماهی‌گیری یا پرورش ماهی) یا از استخرها یا قفس‌هایی که در اقیانوس کار گذاشته‌اند (نگاه کنید بهآبزی‌پروری) ماهی بدست می‌آورند. همچنین برخی ماهی را برای فروش به عنوان حیوان خانگی صید می‌کنند و در آکواریوم‌ها به نمایش می‌گذارند. علاوه بر این موارد یاد شده ماهی در میان برخی فرهنگ‌ها نقش الوهیت هم داشته و به عنوان نماد مذهبی یا هنری در کتاب‌ها و فیلم‌ها از آن یاد شده است.


عبارت ماهی برای اشاره به جانوری است جدای از چهاراندامان (مانند دوزیستان، خزندگان، پرندگان و پستانداران) که همگی اجداد مشترک دارند، از این رو ماهی‌ها گروه نافراگیر دانسته می‌شوند که در سامانه شناسی زیستی یک گروه کامل نیست.


نخستین جاندارانی که می‌توان گفت در دستهٔ ماهی‌ها جای گرفتند طنابدارانی نرم‌تن بودند که نخستین بار در دورهٔ کامبرین پدید آمدند. آنها با اینکه یک ستون فقرات کامل نداشتند اما از پشت‌مازه برخوردار بودند. این پشت‌مازه به آنها اجازه می‌داد تا نسبت به جانداران بی مهره چابک‌تر باشند. ماهی‌ها در دوران دیرینه‌زیستی هم به تکامل خود ادامه دادند و گوناگونی آنها بیشتر شد. بسیاری از ماهی‌ها در دوران دیرینه‌زیستی به یک پوستهٔ سخت که مانند یک زره بدن آن‌ها را می‌پوشاند مجهز شدند (پَلمه‌پوستان) این زره از آنها در برابر شکارچیان نگهداری می‌کرد. نخستین ماهی با آروارهدر دوران سیلورین پدیدار شد پس از آن بود که جانورانی مانند کوسه به طبیعت افزوده شد.





- نظرای نازتون-: نظرت چیه؟؟
-آخرین ویرایش-: پنجشنبه 11 آذر 1395 02:29 ب.ظ

نرم تنان

جمعه 28 خرداد 1395 05:11 ب.ظ

نویسنده : b-a
-ارسال شده در-:

نَرم‌تَنان (mollusca) دومین شاخه بزرگ از سلسلۀ جانوران هستند. جانوران این شاخه دارای ریخت‌شناسی بسیار متنوع هستند و اعضای آن ساختار دهانیکیتینی به نام سوهانک دارند و تقارن دوطرفی و بندبند بودن بدنشان به‌طور کامل یا تقریباً از بین رفته است؛ بدن آن‌ها دارای پوسته‌ای صدفی‌ است که از ترشحات جُبه به‌ وجود آمده است. فرهنگستان زبان فارسی در مصوبات تازه خود برای شاخه‌های جانداران پسوند «-تباران» را در نظر گرفته و بنا بر این شیوه بندپایان را «نرم‌تن‌تباران» نیز نامیده است.[۱]

شاخه نرم‌تنان شاخه‌ای پرتنوع و موفق است و شامل جانورانی چون هشت‌پا، حلزون‌ها و ماهی‌های مرکب می‌شود. نرم‌تنان از سده‌ها پیش برای انسان از نظر مواد خوراکی و تجارت مروارید اهمیت داشته‌اند. نیش برخی از نرم‌تنان ازجمله هشت‌پای حلقه‌آبی می‌تواند کشنده باشد.

نرم‌تنان سر و پا و آب‌شش‌های مجزا دارند و به این خاطر از شاخه کرم‌های حلقوی پیشرفته‌ترند. بدن نرم‌تنان به به بخش‌های اصلی سر، پا، توده احشایی و جُبّه تقسیم می‌شود. جبه آن‌ها موادی را ترشح می‌کند که تشکیل صدفی اهکی می‌دهد. هر چه صدف بزرگ‌تر و سنگین‌تر باشد حرکت جانور کندتر است. بیشتر نرم‌تنان زبانی دندانه‌دار دارند که سوهانک نامیده می‌شود.

شاخه نرم‌تنان دارای هفت رده است که بیشتر آن‌ها در آب زندگی می‌کنند. این رده‌ها عبارتند از شکم‌پایان، سرپایان، ناوپایان، سپرپایان، دوکفه‌ای‌ها، گهواره‌های دریایی، بی‌لاکه‌ای‌ها، تک‌لاکه‌ای‌ها و چندلاکه‌ای‌ها.

از این هفت رده، تنها دو رده شکم‌پایان و دوکفه‌ای‌ها جانوران خشکی‌زی دارند.

هرچند نرم‌تنان در زمره کاواکه‌داران coelomates هستند اما کاواکه coelom (حفره اصلی بدن) آن‌ها بسیار کوچک است و حفره اصلی بدن آن‌ها که خون در آن گردش می‌یابد خون‌کاواکه hemocoel نامیده می‌شود. دستگاه گردش خون نرم‌تنان از نوع باز است یعنی به جای خون‌رسانی از طریق رگ‌ها اندام‌های داخلی در حفره‌ای پر از خون قرار می‌گیرند و شمار رگ‌ها در بدن آن‌ها زیاد نیست.

دفع فضولات بدن آن‌ها از طریق دو کلیه انجام می‌شود. نرم‌تنان دو جنس مخالف دارند و باروری در آن‌ها می‌تواند درونی یا بیرون باشد. دستگاه عصبی نرم‌تنان دربرگیرنده گره‌های عصبی ganglia سری، جنبی، و پایی است. نرم‌تن‌ها هم‌چنین اندام‌های حسی هم‌چون چشم، شاخک و غیره دارند.




- نظرای نازتون-: نظرندی قهرم!!!
-آخرین ویرایش-: پنجشنبه 11 آذر 1395 02:29 ب.ظ

گیاه و کاغذپاپیروس

جمعه 28 خرداد 1395 05:01 ب.ظ

نویسنده : b-a
-ارسال شده در-:

اولین چیزی كه بشر برای نوشتن درست كرد پاپیروس بود كه از گیاهی به همین نام ساخته شد. این گیاه در ۲۰۰۰ سال قبل از مسیح به وسیله مصری ها كشف شد و برای مدتی حدود ۲۵۰۰ سال بعنوان تنها وسیله نگاشتن توسط بشر استفاده می شد.

پاپیروس گیاهی نی مانند است كه بین سه تا ده فوت رشد می كند. ساقه های این گیاه، بسیار نرم بوده و بعضی اوقات به ضخامت مچ دست انسان است. در بالای این ساقه ها، شاخه های نرم و نازكی آویزان می باشند كه بیشتر شبیه یك دسته موی پشمالو هستند. برگهای این گیاه خیلی كوچك و ریشه آن خیلی محكم است.مورخ مشهور رومی، «پلینی» در یادداشتی شرح داده است كه پاپیروس قدیم چطور ساخته شده است. ساقه های گیاه پاپیروس را ابتدا پوست كَنده، بعد پهن و مسطح می كرده اند. ساقه وسطی پهن تر و با ارزش تر بوده. بعد این باریكه ها را پهلو به پهلو قرار داده و روی آنها هم از زاویه دیگر یك رشته دیگر از این باریكه ها قرار می دادند و با آب گل آلود رود نیل یا چسب مخصوصی كه آرد گندم درست می كردند، آنها را به هم می چسباندند. بعد این ورقه ها را با چكش كاملاً مسطح می كردند، بعد می گذاشتند تا در آفتاب خوب خشك شود. زمانی كه كاغذ پاپیروس یكی از كالاهای تجارتی مهم مصری ها به شمار می رفت. حتی تمام گزارش های سیاسی، مدت چندین قرن، در روی این كاغذ های پاپیروس نوشته می شده است تا این كه پوست نوشتنی جایگزین كاغذ پاپیروس شد.

پاپیروس گیاه مفیدی بود كه علاوه بر استفاده ای كه شرح آن رفت، استفاده های دیگری نیز از آن می شده است. مثلاً از بافتن ساقه های نازك آن سبد و یا از ساقه های كلفت تر، حصیر و بادبان درست می كردند و حتی از جوشاندن مغز این گیاه نیز برای درست كردن نوعی غذای فقیرانه استفاده می شد. بنابراین می بینید كه این گیاه چقدر در زمان قدیم مفید و با ارزش بوده است.




- نظرای نازتون-: نظرات
-آخرین ویرایش-: پنجشنبه 11 آذر 1395 02:30 ب.ظ